Ngày 29 tháng 5 năm 2022
– Dạ con cảm ơn Bác!
– Dạ con thấy ngày nay có rất nhiều vị Tu sĩ thi lấy bằng Tiến sĩ Phật học, vậy tiêu chí nào để được cấp bằng Tiến sĩ, và những vị nào có đủ tư cách cấp bằng Tiến sĩ Phật học cho các vị Tu sĩ hiện nay ạ, và những vị cấp bằng Tiến sĩ Phật học này chắc tu cao hơn Đức Phật phải không ạ?
Bác Nguyễn Nhân trả lời câu hỏi 7 của Tô Kiều Loan, ở quận Tân Bình, TP. HCM:
– Đúng rồi. Nếu mà tu có bằng Tiến sĩ là tu cao hơn Đức Phật.
– Đức Phật hồi đó là là, ổng bao nhiêu?
– Ổng mới 20 tuổi ổng nghỉ tu rồi đó, ổng nghỉ học rồi đó. Là bao nhiêu?
– Thì ổng học 14 năm. Nghen hông. 6 tuổi ổng đi học, 14, là 20. Hết, cái nghỉ, nghỉ tu, nghỉ học luôn. Có nghĩa là tương đương ổng bằng Đại học đó.
– Chắc, còn nếu mà bây giờ học Tiến sĩ đó, thì cơ bản Tiến sĩ như thế này nè, ngành nào cũng vậy. Thì nó có cái hội đồng còn luận, Giáo sư Tiến sĩ đó, do một vị Giáo sư Tiến sĩ chủ, chủ trì cái này, cái ngành nào cũng vậy, thì con muốn học, muốn làm cái ngành gì thí dụ cái ngành nông nghiệp, à con hổng có học gì trọi, nhưng mà con phải ở trong cái nông nghiệp này nè, con nghiên cứu hết về cái nông nghiệp đó, rồi con mới viết ra một cái, cái luận án, rồi mà con mới đem cho trình cái hội đồng này nè, rồi hội đồng này nó chấm dứt, ờ, là chấm, đúng rồi, cái ông này nó đã ngang bằng với những cái người mà Tiến sĩ đó, thì người ta công nhận con là Tiến sĩ chuyên môn của cái ngành đó đó. Nghen hông.
– Nhưng mà, cái đó là các ngành, rồi từng Y khoa, rồi Nha khoa, Dược khoa gì nó phải, nó phải đi theo cái hệ thống này.
– Còn đặc biệt cái Tiến sĩ Phật giáo đó, là người ta mới đặt sau đây thôi. Nhưng mà nếu nguyên tắc một Tiến sĩ Phật giáo, thì anh phải hiểu toàn diện cái lời Đức Phật dạy, pháp môn của Đức Phật dạy, pháp môn nào cũng phải, người ta hỏi phải trả lời cho được mới là Tiến sĩ.
– Thì bây giờ con muốn thử ông Tiến sĩ thật với Tiến sĩ giả đó, dễ ợt!
– Thưa Tiến sĩ, Giác ngộ là sao, chỉ cho con biết?
– Nói: Tao hổng biết!
– Rồi, ông giả đó! Có như vậy thôi.
– Rồi, thưa Tiến sĩ, Giải thoát làm sao?
– Nói: Tao mù mịt!
– Ông giả rồi đó! Có vậy thôi. Nghen hông.
– Bởi vì, cái Đạo Phật nó đơn, nó khác hơn các cái Đạo khác, nó hổng có cái cấp bực tu. Mà còn anh là tu Nam, tu Nữ, hoặc là Cư sỹ tu, Cư sỹ tu hoặc là Nam Nữ tu thôi, chớ nó hổng có phân cấp.
– Nếu phân cấp thì nó qua cái hệ thống quản lý rồi, nếu mà xếp vô chính trị cũng được. Nghen hông. Bởi vì, nếu mà con quân, nếu mà con mà xếp qua, xếp cấp là con có cái hơn thua rồi, phấn đấu để cho nó lên, bây giờ con chưa thành Tiến sĩ con phải phấn đấu lên làm Tiến sĩ, làm sao? Con phải hơn thua!
– Còn này hổng cần. Cái Thiền, cái còn cái Đạo Phật, tui bây giờ tui đang mờ, mù con mắt nè, người ta làm sao mà tui mở con mắt ra tui thấy đường tui đi thôi, có vậy thôi, không có bằng gì hết trọi trơn đó.
– Vì thế mà trong Đạo Phật có nói là “Kiến tánh thành Phật”, thấy được Tánh thì mới biết con đường đi về Phật Giới, thành Phật. Còn con mù con mắt rồi ai dẫn con đi! Nghen hông.
– Vì thế mà cái bằng Tiến sĩ trong Phật giáo không có. Mà có, nếu người nào có, thì phải tiêu chuẩn như thế này: Hỏi cái gì phải trả lời được cái nấy!
– Chớ còn có bằng Tiến sĩ mà Tui hỏi Giác ngộ thì sao hổng biết, thì hông phải. Nghen hông. Đơn giản thôi.
– Giống như con Tiến sĩ Y khoa, làm Bác sỹ, người ta hỏi tên thuốc rồi con hổng biết trong cái cơ thể con mấy ngũ tạng, hỏi cái gì con hổng biết làm sao? Nghen hông. Thành là Tiến sĩ là cái gì cao tột cao, học cao nhứt trong các, trong các cái học thức của con người.
– Phật giáo không có cái học thức. Phật giáo anh chỉ Kiến tánh thành Phật. Còn mà anh hổng Kiến tánh là anh mù! Có vậy thôi.
– Rồi. Con hỏi tiếp đi.